Back

De maten van de wereld

Alain Bornain

Alain Bornain, curator van deze 54ste Fêtes de la Saint-Martin, heeft niet per toeval De maten van de wereld gekozen als thema. Zijn eigen werk wordt namelijk gekenmerkt door vragen over tijd, het verloop en het meten ervan. Hij stelt ook vragen bij onze verhouding tot de wereld door het bewerken en verdraaien van beelden uit het dagelijkse leven of via het aaneenrijgen van cijfers en statistieken doorheen heel zijn oeuvre.

Hij koos dit thema dus als weeklank van wat hem bezig houdt maar vooral omdat, volgens hem, de maten van en de verhouding tot de wereld, onderwerpen zijn die iedereen raken, kunstenaar of niet.  

Want in feite maken wij allemaal deel uit van de wereld en worden we opgeslorpt in de maten ervan. De eerste maat is natuurlijk de tijdsmaat. Elk individu vertoont tekenen van een tijdperk, een bemeten tijd, van lange of kortere duur. Verder zijn wij allemaal verbonden met een levens- en werkruimte  maar tevens ook met een nomadische of sedentaire verhouding tot de ruimte. Die ruimte- tijdsdimensie kenmerkt elk individu, zelf beïnvloed door zijn eigen identiteit en ruimer nog, door plaats en tijd. Beleeft een dertigjarige inwoner van Doornik de wereld op dezelfde wijze als een 80 jarige inwoonster van Beijing of een New Yorker van dezelfde leeftijd in de jaren 20?

Trouwens, kunstenaars waren ten allen tijde de antennes van de wereld, als luisteraar, in dialoog, als waarnemer, als opmeter, als beeldvanger en zelfs als omleider. Talloze hedendaagse kunstenaars houden zich zo bezig met verzamelen, tellen, inventariseren en archiveren: ze meten. Alain Bornain koos dus voor een thema dat verenigt en ruim genoeg is om heel verschillende en uiteenlopende werken en kunstenaars te omvatten.

Zo interesseren een aantal genodigde kunstenaars zich voor het thema tijd, bijvoorbeeld Romina Remmo met de stilstaande of verstrijkende tijd.  Dat geldt ook voor Roman Opałka. Deze in 2011 overleden kunstenaar heeft zijn hele oeuvre gewijd aan het meten van de tijd. Andere kunstenaars stellen vraagtekens  bij de ruimte. André Dellaleau onderstreept een aantal details die onze blik op nochtans bekende plekken wijzigt. En Ronald Dagonnier speelt met de geleding tussen verschillende ruimtes en werpt onze gewaarwording ervan omver. Andere kunstenaars willen ons doen nadenken over de weergave van de wereld en de wijze waarop die wordt bewoond. Laurent Quillet dringt binnen in onze dagdagelijkse bezigheden om er momenten van te vatten. Sophie Langohr heeft zich meester gemaakt van allerhande beelden om de diepere betekenis en onze perceptie te bestuderen van deze artefacten. Jérôme Considérant verdraait wegborden die zo een knipoog vormen naar onze cultuur en onze diepste zieleroerselen. Alain Bornain verwringt dan weer beelden uit het dagelijkse leven of somt namen op, op zoek naar het gewone, anonieme leven. En verder bieden twee kunstenaars een bijna antropologische blik op het bewonen van deze wereld, op de sociale banden tussen de mensen of de regels die zij zich daartoe opleggen. Sylvie Macías Díaz geeft twee verschillende visies van de vrouw in onze huidige samenleving en Marie Zolamian duikt in het geheugen van talloze personen, van hier of van elders, en verzamelt hun herinneringen.

Al deze kunstenaars nodigen ons ertoe uit vragen te stellen bij onze eigen wereldvisie en ons te voeden met onze eigen overwegingen. Hun werken zijn poëtisch, esthetisch, soms provocerend maar zijn altijd evenzoveel vertalingen van een verhouding tot de wereld, evenveel oproepen tot nadenken over onze eigen maat van de wereld. Alle vragen van deze kunstenaars vinden tegenwoordig een speciale weerklank nu de wereld steeds sneller verandert, ons omverwerpt en omvergeworpen wordt. Zijn de Fêtes de la Saint-Martin op zich niet al een uitnodiging om de maat van de wereld te nemen? Aan de voorstelling nemen 150 spelers, musici en koorzangers deel ; 25 tot 30.000 bezoekers doorkruisen de omgeving gedurende 4 weekends, hun catalogus in de hand met tekst en uitleg over de 200 kunstenaars in meer dans 80 ruimtes. Al die mensen tellen hun stappen, het aantal afgelegde kilometers, het aantal trappen naar de kerk van Tourinnes-la-Grosse, de tijd die hen rest, het aantal bezochte en nog te bezoeken exposities, vertellen over wat ze hebben gezien en beleefd. Elkeen beleeft de feesten doorheen in tijd en ruimte vast verankerde plekken, atypisch, waarbij de kunstenaars hen uitnodigen ze opnieuw uit te denken en op een andere manier te (her)ontdekken.